«Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасы

1. «Адал азамат» қалыптастыру және құқықтық ағарту.
Мемлекет басшысының тұжырымдамасына сәйкес кафедраның негізгі басымдығы – білім алушылардың бойында білімге құрмет, адалдық, еңбекқорлық және патриотизм мәдениетін қалыптастыру. Біз «Адал азамат» бағдарламасының қағидаттарын барлық оқу курстарына енгізіп, ішкі мәдениет пен адалдықты дамытуға ерекше назар аударамыз.

2026 жылғы Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты кафедраның негізгі мақсаттарының бірі – елдің Ата Заңын терең зерделеу, сондай-ақ 2025–2030 жылдарға арналған қоғамда заң мен тәртіп идеологиясын ілгерілету тұжырымдамасын жүзеге асыру болып табылады.

Кафедра білім алушылардың жоғары құқықтық сауаттылығын қамтамасыз етуге, мемлекеттік құрылым тетіктерін түсінуге және азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау мәдениетін қалыптастыруға ұмтылады.

2. Жоғары білімді гуманитарландыру.

Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер бойынша бакалавриат және магистратура білім алушыларын сапалы даярлауды қамтамасыз ету, soft skills дағдыларын, әлеуметтік үдерістерді сыни талдау қабілеттерін және көшбасшылық қасиеттерді дамыту.

«Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасының миссиясы – болашақ мамандардың тұтас дүниетанымын, жоғары руханилығын және белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыру болып табылады. Жалпы білім беретін кафедра ретінде біз кез келген мамандық бағыты бойынша білім алушының кәсіби қалыптасуының негізін құрайтын зияткерлік және этикалық іргетасты қалыптастырамыз.

Біздің міндетіміз – тек қана білікті маман даярлау емес, сонымен қатар сыни ойлай алатын және қоғам алдындағы жауапкершілікті сезінетін үйлесімді дамыған тұлғаны қалыптастыру.

Қызмет бағыттары

– Білім беру қызметі.

Тарих, философия, құқық негіздері, саясаттану, әлеуметтану және психология пәндері бойынша оқу бағдарламаларын жүзеге асыру. Ерекше назар пәнаралық тәсілге аударылады, онда гуманитарлық білім құқық, этика және экономика мәселелерімен ұштасады.

–Ғылыми-зерттеу жұмысы.

Кафедра Қазақстанның қазіргі әлеуметтік саясаты, мемлекеттілік тарихы және құқықтық жүйенің эволюциясы салаларында белсенді зерттеулер жүргізеді. Профессорлық-оқытушылық құрамның ғылыми қызығушылықтарының орталығында қоғамдық сананы жаңғырту үдерістерін және конституциялық реформаларды жүзеге асыру тетіктерін зерттеу мәселелері жатыр.

– Тәрбие және идеологиялық жұмыс.

Кафедра Қазақстан қоғамының дамуына қатысты өзекті мәселелер бойынша диалог алаңдарын, дөңгелек үстелдер, пікірталастар мен дебаттарды ұйымдастырушы және үйлестіруші ретінде қызмет атқарады. Бұл жұмыс жастардың сыбайлас жемқорлық көріністері мен құқықтық нигилизмге қарсы тұрақты иммунитетін қалыптастыруға бағытталған.

«Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасы университеттің білім беру кеңістігінде байланыстырушы рөл атқарып, пәнаралық сабақтастықты қамтамасыз етеді. Біздің үлесіміз – қарқынды дамып келе жатқан Қазақстан жағдайында әрбір білім алушының табысты өзін-өзі жүзеге асыруы үшін қажетті білімдерді алатын әлеуметтік-құқықтық ортаны қалыптастыру.

«Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасының тарихы 2010 жылдан бастау алады. Құрылған сәттен бастап кафедра университет құрылымындағы білім алушылардың іргелі даярлығын қамтамасыз ететін және олардың дүниетанымдық мәдениетін қалыптастыратын маңызды буын мәртебесін иеленді.

Кафедраның дамуы әрдайым білім беру саласындағы мемлекеттік басымдықтармен үндесіп отырды. Атап айтқанда, 2013 жылы «Қазақстан-2050» Стратегиясының бағытына және Ұлттық тарихты зерделеу жөніндегі ведомствоаралық топтың ұсынымдарына сәйкес, бөлімше «Қазақстан тарихы және әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасы болып қайта аталды (Ғылыми кеңестің №8 шешімі, 29.08.2013 ж.). Бұл қадам елдің тарихи мұрасын тереңірек зерделеуге басымдық беруге мүмкіндік берді.

2021 жылы академиялық құрылымды оңтайландыру аясында кафедраға оның бастапқы атауы – «Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» атауы қайтарылды (Ғылыми кеңестің №8 шешімі, 29.03.2021 ж.), бұл гуманитарлық ғылымдарды интеграциялаудың жаңа кезеңін айқындады.

Білім беру міндеттерінің кеңеюіне және неғұрлым нақты мамандандыру қажеттілігіне байланысты, 2025 жылғы маусымда университеттің Ғылыми кеңесі кафедра құрамынан сабақтас бағыттарды бөліп шығару туралы шешім қабылдады. Нәтижесінде екі жаңа дербес құрылымдық бөлімше құрылды:

– «Мемлекеттік және шет тілдері» кафедрасы;

– «Дене тәрбиесі» кафедрасы.

Аталған қайта ұйымдастыру «Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасына әлеуметтік-саяси, құқықтық және философиялық ғылымдарды тереңдетіп оқытуға толық шоғырлануға мүмкіндік берді.

Кафедра басшылығы: сабақтастық және кәсібилік

Кафедраның табысты дамуы мен жоғары беделі көрнекті ғалымдар мен педагогтардың нәтижелі еңбегінің жемісі болып табылады. Басшылықтағы сабақтастық қағидаты оқыту әдістемелерін үздіксіз жаңарта отырып, академиялық дәстүрлерді сақтауға мүмкіндік берді:

1.Баймбетова Рабиға Қабдоллақызы, философия ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор. Кафедраның негізін қалаушылардың бірі болып, оның ғылыми-әдістемелік базасының қалыптасуына негіз қалады (2010–2014 жж. және 2018–2020 жж. аралығында басқарды).

2.Канафиева Кулянда Қабылсейітқызы, педагогика ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор. 2015–2018 жж. және 2020–2021 жж. аралығында кафедраны басқарды, педагогикалық инновацияларға ерекше назар аударды.

3.Алтайбекова Қанағат Тұрсынбайқызы, филология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор. 2021–2025 жж. аралығында кафедраның қызметін басқарды, трансформация кезеңінде білім беру үдерістерінің тұрақтылығын қамтамасыз етті.

4.Ешпанов Владимир Сарсембайұлы, тарих ғылымдарының докторы, профессор. 2025 жылғы маусым–қараша аралығында құрылымдық өзгерістер кезеңінде кафедраны басқарды.

5.Магауянов Даурен Әбілтайұлы, Философия докторы (PhD), ассистент-профессор. 2025 жылғы желтоқсаннан бастап қазіргі уақытқа дейін кафедраны басқарып келеді, білім беру үдерісін цифрландыру, ғылыми-зерттеу қызметін дамыту және болашақ мамандарды даярлау сапасын арттыру бағытын жалғастыруда.

Қазіргі жағдайы және білім беру әлеуеті

Бүгінгі таңда «Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасы қуатты ғылыми-педагогикалық ұжымды құрайды. Ғылым докторлары мен кандидаттары, PhD докторлары және магистрлер тарапынан ұсынылған зияткерлік әлеует XXI ғасырдың жаһандық сын-қатерлеріне жауап беретін білім беру бағдарламаларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

Қазіргі уақытта кафедраның білім беру қызметі келесі негізгі пәндерге шоғырланған:

Бакалавриат үшін:

-Қазақстан тарихы және философия;

-Әлеуметтік-саяси білімдер модулі (социология, саясаттану, мәдениеттану, психология);

-«Экономика, кәсіпкерлік, құқық және қаржылық сауаттылық» модулі: экономика және кәсіпкерлік негіздері, құқық негіздері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет, қаржылық сауаттылық негіздері.

Магистратура үшін: кафедра болашақ зерттеушілерге мына пәндер арқылы сапалы теориялық база ұсынады:

-Ғылым тарихы және философиясы;

-Басқару психологиясы;

-Жоғары мектеп педагогикасы.

Бүгінгі таңда «Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасы университеттің маңызды құрылымдық бөлімшелерінің бірі болып табылады және білім алушыларды қоғамдық-гуманитарлық білім саласы бойынша іргелі даярлауды қамтамасыз етеді.

Кафедраның қызметі білім алушылардың тұтас дүниетанымын қалыптастыруға, қоғамның, мемлекеттің, мәдениеттің және тұлғаның даму заңдылықтарын терең түсінуге, сондай-ақ талдамалық ойлау қабілетін, коммуникативтік дағдыларды және әлеуметтік жауапкершілікті дамытуға бағытталған.

«Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» кафедрасының қызметі академиялық дәстүрлер мен инновациялық тәсілдердің үйлесіміне негізделген. Біз гуманитарлық білімнің білім алушылар үшін тек теория ғана емес, сонымен қатар жеке және кәсіби тиімділіктің нақты құралы болуына ұмтыламыз.

Қызметтің негізгі бағыттары:

Кафедра жұмысы үш негізгі векторға шоғырланған:

1. Идеологиялық тәрбие: «Адал азамат» тұжырымдамасын жүзеге асыру. Біз білім алушылардың бойында адалдық, еңбекқорлық және патриотизмге негізделген құндылықтар жүйесін қалыптастырамыз.

2. Құқықтық ағарту: 2026 жылғы Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының ережелерін терең зерделеу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық дағдыларын және құқықтық мәдениетті дамыту, сондай-ақ 2025–2030 жылдарға арналған қоғамда заң мен тәртіп идеологиясын ілгерілету тұжырымдамасын іске асыру.

3. Интеллектуалдық даму және ғылыми-зерттеу қызметі: магистранттар үшін «Ғылым философиясы», «Жоғары мектеп педагогикасы» және «Басқару психологиясы» пәндерін, ал бакалавриат білім алушылары үшін құқықтық және әлеуметтік-саяси бағыттағы пәндерді оқытуды қамтамасыз ету. Бұл олардың кәсіби, құқықтық, басқарушылық және әлеуметтік құзыреттілігін арттыруға бағытталған.

Заманауи білім беру технологиялары және цифрландыру

Кафедра білім беру үдерісін белсенді түрде трансформациялап, оны интерактивті және қолжетімді форматқа айналдыруда:

-Цифрлық экожүйе: оқытуды басқару жүйелерін (LMS), бұлттық технологияларды және мультимедиялық платформаларды дәрістер мен семинарларда пайдалану.

-Интерактивті форматтар: әлеуметтік және құқықтық мәселелерді талқылау барысында пікірталас алаңдары, дебаттар, «миға шабуыл» әдісі және кейс-стади тәсілдерін қолдану.

-Blended Learning: дәстүрлі оқытуды онлайн-курстармен және отандық әрі шетелдік жетекші сарапшылардың бейнедәрістерімен ұштастыру.

Практикаға бағытталған оқыту

Кафедра шығарушы кафедра болмаса да, оқытуды өмірлік және кәсіби нақты міндеттерді шешуге бағыттайды:

-«Экономика, кәсіпкерлік, құқық және қаржылық сауаттылық» модулі: білім алушылар еңбек, азаматтық, әкімшілік, қылмыстық және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама салаларындағы нақты кейстерді талдауды, сондай-ақ ақпараттық-құқықтық жүйелермен жұмыс істеуді үйренеді.

-Әлеуметтік-саяси білімдер модулі: білім алушылардың азаматтық жауапкершілігін, құқықтық мәдениетін және әлеуметтік-саяси сауаттылығын қалыптастыруға бағытталған. Осы модульге кіретін «Психология» пәні аясында эмоционалдық интеллектті, стрессті басқару дағдыларын, тиімді коммуникацияны, командалық өзара әрекеттесуді және көшбасшылық қабілеттерді дамытуға ықпал ететін психологиялық тренингтер өткізіледі.

Ғылыми әлеуетті дамыту

Кафедра оқытушылар мен білім алушылардың тұрақты ғылыми өсуі үшін қолайлы жағдайлар жасайды:

-Оқытушылар үшін: гранттық жобаларға қатысу, жоғары рейтингті журналдарда (Scopus, Web of Science, сондай-ақ ҚР ҒЖБМ БҒССҚК тізіміндегі журналдарда) ғылыми зерттеулерді жариялау.

-Білім алушылар үшін: студенттік ғылыми үйірмелердің жұмысы, жыл сайынғы конференциялар өткізу және Қазақстанның әлеуметтік-саяси жаңғыруының өзекті мәселелері бойынша эссе байқауларын ұйымдастыру.

Жұмыс берушілермен және қоғаммен өзара іс-қимыл

Кафедра пән мазмұнын өзектендіру мақсатында сыртқы стейкхолдерлермен тығыз байланыс орнатады:

-Еңбек нарығына арналған soft skills: жұмыс берушілердің сұраныстарын талдай отырып, техникалық мамандарға жиі жетіспейтін дағдыларды – коммуникабельділік, іскерлік қарым-қатынас этикасы, сыни ойлау қабілеттерін – оқу пәндеріне енгізеді.

-Сараптамалық ынтымақтастық: конституциялық реформаларды және ел тарихының дамуын түсіндіру мақсатында мемлекеттік қайраткерлердің, басқа жоғары оқу орындарының профессорларының, заңгерлердің және құқық қорғау органдары өкілдерінің қатысуымен қонақ дәрістерін ұйымдастыру.

Халықаралық ынтымақтастық

Кафедраның халықаралық қызметі әлемдік ғылыми-білім беру кеңістігіне интеграциялануға бағытталған: халықаралық ғылыми-практикалық конференцияларға қатысу, техникалық жоғары оқу орындарында тарих, құқық және философия пәндерін оқыту бойынша шетелдік әріптестермен тәжірибе алмасу, жастар арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастырудың әлемдік тәжірибелерін зерделеу.

Біздің басты басымдығымыз – «Жаңа Қазақстан» жағдайында зияткер, құқықтық сауатты және әлеуметтік жауапты азаматтар буынын қалыптастыру.

Бакалавриаттың оқу пәндері:

-Қазақстан тарихы;

-Философия;

-Әлеуметтік-саяси білімдер модулі (социология, саясаттану, мәдениеттану, психология);

- «Экономика, кәсіпкерлік, құқық және қаржылық сауаттылық» модулі: экономика және кәсіпкерлік негіздері, құқық негіздері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет, қаржылық сауаттылық негіздері.

Магистратураның оқу пәндері: кафедра болашақ зерттеушілерге келесі пәндер арқылы сапалы теориялық база ұсынады:

-Ғылым тарихы және философиясы;

-Басқару психологиясы;

-Жоғары мектеп педагогикасы.

Кафедраның негізгі ғылыми бағыттары:

Кафедраның ғылыми қызметі әлеуметтік-гуманитарлық білімнің өзекті мәселелерін зерттеуге бағытталған, оның ішінде философия, педагогика, психология, әлеуметтік-саяси үдерістер, құқық және білім алушылардың тұлғалық-кәсіби құзыреттіліктерін дамыту мәселелері қарастырылады.

Публикациялық белсенділік:

Кафедра оқытушылары ғылыми мақалаларды белсенді түрде жариялайды (Scopus, Web of Science, сондай-ақ ҚР ҒЖБМ БҒССҚК тізіміндегі журналдарда), халықаралық конференциялар жинақтарында, сонымен қатар әлеуметтік-гуманитарлық пәндер бойынша әдістемелік әзірлемелер, монографиялар және оқу құралдарын дайындайды.

Конференциялар, семинарлар және дөңгелек үстелдер ұйымдастыру:
Кафедра әлеуметтік-гуманитарлық білім беру, психология, тарих, құқық және әлеуметтік даму мәселелеріне арналған әдістемелік семинарларды, дөңгелек үстелдерді және ғылыми-практикалық конференцияларды тұрақты түрде ұйымдастырады және өткізеді. Бұл іс-шараларға еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының профессорлары, мемлекеттік қайраткерлер мен депутаттар шақырылады, бұл ғылыми және кәсіби өзара іс-қимылды кеңейтуге, тәжірибе алмасуға және талқыланатын ғылыми-практикалық мәселелердің деңгейін арттыруға ықпал етеді.

Оқытушылар мен білім алушылардың жетістіктері:
Кафедраның оқытушылары мен білім алушылары әртүрлі деңгейдегі ғылыми іс-шараларға белсенді қатысып, ғылыми жұмыстар байқауларында жүлделі орындарға ие болады және ғылыми-зерттеу қызметінде жоғары нәтижелер көрсетеді. Кафедра оқытушыларының жетекшілігімен білім алушылар республикалық деңгейде университеттерде ғылыми мақалалар жариялап, ішкі университеттік байқаулар мен конференцияларға қатысады, сондай-ақ өз зерттеу нәтижелерін халықаралық ғылыми алаңдарда, соның ішінде жақын шетел мемлекеттерінде ұсынады.

Ғылыми үйірмелер:

Кафедра жанында «Гуманитарлық шеберхана» ғылыми үйірмесі жұмыс істейді. Оның қызметі білім алушылардың зерттеушілік дағдыларын дамытуға, ғылыми жұмысқа қызығушылық қалыптастыруға және оларды баяндамалар, мақалалар мен ғылыми жобаларды дайындауға тартуға бағытталған.