«Технология және стандарттау» кафедрасы

Кафедра «Технология және стандарттау» инновациялық экономика жағдайында өндірістік процестерді тиімді оңтайландыруға және жобалауға қабілетті, биотехнология және техникалық реттеу салаларында озық шешімдерді енгізетін, сондай-ақ өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін қатаң бақылауды қамтамасыз ететін кәсіби мамандарды даярлауға бағытталған.

«Технология және стандарттау» кафедрасы 1998 жылғы 1 қыркүйекте Алматы технология және бизнес университеті филиалының базасында құрылды. Оның ашылуы оқу ісі жөніндегі бірінші проректор, техника ғылымдарының докторы, профессор Ж.К. Усембаева бастамасының арқасында мүмкін болды. Кафедраның қалыптасу кезеңінде білім беру үдерісіне Қазақстан Республикасының тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарының жетекші мамандары белсенді түрде тартылып, теориялық дайындық пен өндірістік тәжірибе арасындағы тығыз байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік берді.

Білім беру бағдарламаларының дамуы

2003 жылы ректордың бұйрығымен кафедра технологиялық факультет құрамында «Технология және стандарттау» кафедрасы болып қайта аталды. Өз қызметінің алғашқы жылдарынан бастап кафедра Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенінің тамақ және қайта өңдеу өнеркәсіптері үшін жоғары білікті инженер-технологтар мен сарапшыларды даярлауды жүзеге асырды. Кафедраның көпжылдық қызметі барысында 15 000-нан астам маман даярланды.

Алғашында оқу келесі білім беру бағыттары бойынша жүзеге асырылды:

•  Ет және ет өнімдерінің технологиясы;
• Сүт және сүт өнімдерінің технологиясы;
• Ашытқы өндірістерінің технологиясы;
• Қоғамдық тамақтану және арнайы мақсаттағы өнімдер технологиясы;
• Қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы.

Кафедраның даму басым бағыттары

Кафедраның қызметі білім беру, ғылыми және инновациялық жұмыстарды дамытуға, өндірістік кәсіпорындармен өзара байланысты нығайтуға және тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібінің заманауи талаптарына сай мамандар даярлауға бағытталған.

🔹 Тамақ технологиялары, қайта өңдеу өндірістері, биотехнология және сапаны басқару жүйелері саласында өндірістік, ғылыми және инновациялық міндеттерді тиімді шеше алатын жоғары білікті мамандарды даярлау.

🔹 Тамақ технологиялары және биотехнология саласында ғылыми-зерттеу қызметін дамыту, инновациялық өнімдер мен шикізатты өңдеу технологияларын әзірлеу, өнім сапасы мен қауіпсіздігін бақылау жүйелерін жетілдіру және заманауи ғылыми жетістіктерді өндіріске енгізу.

🔹 Білім беру үдерісін өндірістік кәсіпорындармен, сынақ орталықтарымен және техникалық реттеу ұйымдарымен интеграциялау арқылы заманауи жабдықтармен, өлшеу құралдарымен және өнім сапасын бағалау әдістерімен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.

🔹 Өнім сапасы мен қауіпсіздігіне қатысты халықаралық талаптар жағдайында жұмыс істей алатын, цифрлық технологиялар, өндірісті автоматтандыру және сапаны интеллектуалды бақылау жүйелері саласында құзыреттілігі жоғары мамандарды даярлау.

🔹 Білім, ғылым және кадрлар даярлау саласында халықаралық ынтымақтастықты кеңейту, сондай-ақ кәсіби жауапкершілік пен үздіксіз кәсіби дамуға ұмтылуды қалыптастыру.

Білім беру қызметі

«Технология және стандарттау» кафедрасының білім беру траекториясы тамақ, қайта өңдеу және биотехнология салаларында көшбасшы бола алатын, сондай-ақ техникалық реттеу және сапаны басқару саласының сарапшылары ретінде қалыптасатын жоғары білікті мамандарды даярлауға бағытталған. Кафедраның оқу үдерісі іргелі теориялық дайындықты заманауи индустриялық стандарттар мен технологияларды тәжірибелік меңгерумен үйлестіреді.

Оқу үдерісі барысында студенттер меңгереді:

🔹 тамақ өнімдерін өндіру және терең өңдеудің заманауи технологиялары
🔹 өнеркәсіптік биотехнологияның озық әдістері
🔹 сапаны бақылау жүйелері, стандарттау құралдары және техникалық реттеу

Дайындықтың елеулі бөлігі практикалық-бағдарланған оқытуға бағытталған: зертханалық зерттеулер жүргізу, жобалық қызметке қатысу, ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындау және өзекті өндірістік мәселелерді шешу.

Қазіргі заманғы тамақ өнеркәсібінің негізгі бағыттарына ерекше көңіл бөлінеді:

🔹 тамақ қауіпсіздігі — шикізаттан бастап дайын өнімге дейінгі сапаны кешенді бақылау
🔹 тағамтанудағы инновациялар — функционалдық және арнайы мақсаттағы жаңа буын өнімдерді әзірлеу
🔹 биотехнологиялық шешімдер — өндірісте экологиялық және озық биологиялық әдістерді енгізу
🔹 метрологиялық қамтамасыз ету — АӨК цифрландыру жағдайында стандарттау мен сертификаттаудың заманауи тәсілдері

Кафедра тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарымен, ғылыми-зерттеу орталықтарымен және сынақ зертханаларымен стратегиялық серіктестік жүйесін белсенді дамытып келеді. Бұл жұмыс берушілермен тікелей байланысты қамтамасыз етіп, кәсіби құзыреттерді қалыптастыруға және түлектердің еңбек нарығына тез бейімделуіне мүмкіндік береді.

6B07525 - Стандарттау, сертификаттау және метрология (салалар бойынша)

Білім беру бағдарламасы техникалық реттеу, метрологиялық қамтамасыз ету және өнімнің ұлттық және халықаралық стандарттарға сәйкестігін растау саласында мамандар даярлауға бағытталған. Студенттер сапа менеджментінің заманауи жүйелерін құру принциптерін және тұтынушылар мүддесін қорғау негіздерін меңгереді.

Мансаптық бағыттар:

🔹 стандарттау, сертификаттау және метрологияның ұлттық және халықаралық орталықтары
🔹 аккредиттелген сынақ зертханалары және тәуелсіз сараптамалық ұйымдар
🔹 техникалық реттеу, бақылау және кедендік бақылау саласындағы мемлекеттік органдар
🔹 ғылыми-зерттеу және жобалау-конструкторлық институттар
🔹 әртүрлі өнеркәсіп салаларындағы сапаны бақылау қызметтері

6B07220 - Азық-түлік өнімдерінің технологиясы

Білім беру бағдарламасы ет және сүт шикізатын қайта өңдеу желілерін жобалауға және жетілдіруге қабілетті инженер-технологтарды даярлауға бағытталған. Түлектер қауіпсіз және бәсекеге қабілетті өнім рецептураларын әзірлейді, заманауи тамақ өндірістеріндегі технологиялық процестерді басқарады.

Мансаптық бағыттар:

🔹 ет, сүт және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары
🔹 қоғамдық тамақтану, мейрамхана бизнесі және тағамдық сервис холдингтері
🔹 өндірістік-технологиялық және талдамалық зертханалар
🔹 өнім сапасын сараптау, сертификаттау және бақылау орталықтары
🔹 ғылыми-зерттеу институттары және білім беру ұйымдары

6B07223 - Өңдеу өндірістерінің технологиясы (салалар бойынша)

Бағдарлама астық пен өсімдік шикізатын терең өңдеу саласында инженер-технологтарды даярлауға бағытталған. Студенттер ұн, жарма, нан-тоқаш, макарон және кондитерлік өнімдер өндірісінің технологияларын, сондай-ақ технологиялық процестерді оңтайландыру және заманауи шешімдерді енгізу әдістерін меңгереді.

Мансаптық бағыттар:

🔹 астық өңдеу кешендері, элеваторлар және ұн тарту зауыттары
🔹 нан-тоқаш, макарон және кондитерлік кәсіпорындар
🔹 агроөнеркәсіптік холдингтер және АӨК кәсіпорындары
🔹 өндірістік-технологиялық зертханалар
🔹 өсімдік өнімдерін стандарттау және сертификаттау органдары
🔹 ғылыми-зерттеу орталықтары

6В05112 - Биотехнология

Білім беру бағдарламасы биотехнология, микробиология, тағам қауіпсіздігі және инновациялық биопродуктілерді әзірлеу саласында мамандар даярлауға бағытталған. Бағдарлама биологиялық және инженерлік тәсілдерді ұштастырып, өнеркәсіптік биотехнология саласындағы зерттеушілер мен практик мамандарды даярлауға негізделген.

Мансаптық бағыттар:

🔹 биотехнологиялық және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары
🔹 микробиологиялық, вирусологиялық және молекулалық-генетикалық зертханалар
🔹 фармацевтикалық компаниялар және биопрепарат өндірушілер
🔹 экологиялық ұйымдар және мониторинг қызметтері
🔹 өнім қауіпсіздігін бақылау зертханалары
🔹 ғылыми-зерттеу институттары және жоғары оқу орындары

7M07239 - Азық-түлік өнімдерінің технологиясы

Магистратураның білім беру бағдарламасы ғылыми кадрларды, жоғары буын басшыларын және бас технологтарды даярлауға бағытталған. Магистранттар тағам өндірісінің инновациялық технологияларын модельдеу, кешенді ғылыми зерттеулер жүргізу және жоғары технологиялы тамақ өндірістерін стратегиялық басқару саласында тереңдетілген құзыреттерді меңгереді.

Мансаптық бағыттар:

🔹 ірі тамақ холдингтері (бас технологтар, R&D директорлары)
🔹 ғылыми-зерттеу институттары, талдау орталықтары және зертханалар
🔹 жаңа өнімдерді әзірлеу және енгізу бойынша R&D орталықтары
🔹 өнім сапасын бақылау жөніндегі халықаралық аудиторлық компаниялар
🔹 жоғары оқу орындары және бейіндік колледждер

7M07241 - Тағам қауіпсіздігі

Бағдарлама тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тәуекелдерді басқару және HACCP, ISO сияқты халықаралық стандарттарды және тамақ өндірісіндегі заманауи қауіпсіздік жүйелерін енгізу саласында сарапшылар даярлауға бағытталған.

Бағдарлама тәуекелдерді басқару құралдарын, қауіпсіздік жүйелерінің аудитін, HACCP, ISO, FSSC стандарттарын енгізуді және азық-түлік жеткізу тізбегінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуді меңгерген халықаралық деңгейдегі мамандарды қалыптастырады.

Мансаптық бағыттар:

🔹 ірі өндірістік корпорациялардың сапа және тағам қауіпсіздігі департаменттері (QA/QC)
🔹 халықаралық аккредиттелген зертханалар және сараптамалық-талдау орталықтары
🔹 санитарлық-эпидемиологиялық бақылау және мемлекеттік қадағалау органдары
🔹 стандарттау, сертификаттау және консалтинг бойынша халықаралық ұйымдар

Кафедраның «Технология және стандарттау» ғылыми-зерттеу қызметі тамақ, қайта өңдеу және биотехнология салаларындағы өзекті міндеттерді шешуге, азық-түлік және биотехнологиялық өнімдер өндірісінің инновациялық технологияларын әзірлеуге, сондай-ақ өнім сапасы мен қауіпсіздігін арттыру және басқаруға бағытталған.

Кафедра оқытушылары Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің гранттық қаржыландыру бағдарламалары аясында ғылыми жобаларды табысты іске асырып, студенттерді, магистранттарды және жас ғалымдарды ғылыми-зерттеу қызметіне белсенді түрде тартуда.

🔹 Хастаева А.Ж. жетекшілігімен ИРН: BR10764970 «Омега-3-полиқанықпаған май қышқылдарымен байытылған дәнді «сүтті» сусындар технологиясын әзірлеу» ғылыми жобасы орындалды.

🔹 Тултабаев М.Ч. жетекшілігімен ҚР ҒЖБМ гранттық қаржыландыруы аясында ИРН: BR10764977 «Сафлор тұқымдарынан жаңа тағам өнімдерін өндіруге арналған су-майлы тағамдық эмульсияларды алу технологиясын әзірлеу» және ИРН AP23488817 «Шеффе симплекс-торлы жоспарын қолдана отырып, оттегімен байытылған витаминделген сусындар өндіру технологиясын әзірлеу» ғылыми жобалары жүзеге асырылды.

🔹 Омаралиева А.М. жетекшілігімен ИРН BR24993031 «Бақша және жеміс-жидек дақылдарының құрғақ ұнтақтары негізінде кондитерлік өнімдер (печенье және пряник) өндірісінің технологиясын әзірлеу» ғылыми-техникалық бағдарламасы орындалуда.

Кафедраның ғылыми зерттеу нәтижелері білім беру үдерісіне енгізілуде, дипломдық және магистрлік жұмыстарды орындауда пайдаланылады, ғылыми басылымдарда жарияланып, халықаралық ғылыми-практикалық конференцияларда ұсынылады. Ғылым, білім және өндіріс интеграциясы агроөнеркәсіптік кешен мен тамақ өнеркәсібінің заманауи технологиялық міндеттерін шеше алатын жоғары білікті мамандарды даярлауға ықпал етеді.